Motto

Welcome divider

„(...) polszczyzna jest zobowiązaniem, a dla niektórych pasją” - Czesław Miłosz

Konferencja w Siedlcach

Konferencja rocznicowa

 

 

 

Franciszek Karpiński (1741-1825) i jego dziedzictwo

w dwóchsetletnią rocznicę śmierci poety

04. 12. 2025 (czwartek)

Miejsce obrad

Mazowieckie Samorządowe Centrum

Doskonalenia Nauczycieli,

ul. Mieczysława Asłanowicza 2, Aula

Siedlce

Organizatorzy

Instytut Kultury Regionalnej i Badań Literackich im. Franciszka Karpińskiego

Ośrodek Badawczy Facta Ficta

Instytut Językoznawstwa i Literaturoznawstwa UwS

Państwowy Uniwersytet Pedagogiczny im. Iwana Franki w Drohobyczu

MSCDN w Siedlcach

Towarzystwo Kultury Języka (Oddział Siedlecki)

Studenckie Koło Naukowe Komparatystyki Literackiej,

Teatru i Form Audiowizualnych IJiL UwS

 

 

 

Patronat Honorowy

Marszałek Województwa Mazowieckiego

JM Rektor Uniwersytetu w Siedlcach

Prezydent Miasta Siedlce

Burmistrz Miasta i Gminy Mordy

Dziekan Wydziału Nauk Humanistycznych Uniwersytetu w Siedlcach

Dyrektor Muzeum Zbrojowni na Zamku w Liwie

Komitet Naukowy

JM Rektor prof. dr hab. Piotr Borek (Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie)

prof. dr hab. Roman Krzywy (Uniwersytet Warszawski)

prof. dr hab. Danuta Künstler-Langner (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu)

prof. dr hab. Krystyna Maksimowicz (Uniwersytet Gdański)

prof. dr hab. Roman Mnich (Uniwersytet Warszawski)

prof. dr hab. Marek Nalepa (Uniwersytet Rzeszowski)

prof. dr hab. Bernadetta Puchalska-Dąbrowska (Uniwersytet w Białymstoku)

prof. dr hab. Dariusz Rott (Uniwersytet Śląski w Katowicach)

dr hab. Antoni Czyż (em. prof. uczelni)

dr hab. Katarzyna Kaczor-Scheitler (Uniwersytet Łódzki)

dr hab. Jacek Głażewski (Uniwersytet Warszawski)

dr hab. Joanna Gorzelana (Uniwersytet Zielonogórski)

dr hab. Elena Koriakowcewa (em. prof. uczelni)

dr hab. Krystyna Krawiec-Złotkowska (Uniwersytet Pomorski w Słupsku)

dr hab. Elżbieta M. Kur (em. prof. uczelni)

dr hab. Michał Kuran (Uniwersytet Łódzki)

dr hab. Danuta Kowalewska (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu)

dr hab. Aleksandra Norkowska (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy)

dr hab. Elżbieta Wierzbicka-Piotrowska (Uniwersytet Warszawski)

dr hab. Ireneusz Szczukowski (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy)

dr hab. Grzegorz Zając (Uniwersytet Jagielloński)

dr hab. Ksenia Olkusz (Ośrodek Badawczy Facta Ficta)

dr hab. Roman Bobryk (Uniwersytet w Siedlcach)

dr hab. Ludmiła Mnich (Uniwersytet w Siedlcach)

dr hab. Violetta Machnicka (IKRiBL, Siedleckie Towarzystwo Naukowe)

dr hab. Danuta Szymonik (IKRiBL, em. prof. uczelni)

dr hab. Sławomir Sobieraj (Uniwersytet w Siedlcach)

dr hab. Barbara Stelingowska (Uniwersytet w Siedlcach)

dr hab. Beata Walęciuk-Dejneka (Uniwersytet w Siedlcach)

dr hab. Andrzej Borkowski (IKRiBL, Uniwersytet w Siedlcach)

Komitet Organizacyjny

dr Ewa Borkowska, dr Marek Jastrzębski, dr Katarzyna Kozak, dr Walentyna Krupowies,

dr Marcin Pliszka,  mgr Joanna Madej-Borychowska, mgr Maria Długołęcka-Pietrzak,

mgr Julita Kisielińska, mgr Mateusz Gajewski, mgr Luiza Słuszniak,

mgr Wiktoria Świętuchowska

Patronat Medialny

Katolickie Radio Podlasie, Tygodnik Siedlecki

 

Program konferencji

8.20-9.00 – rejestracja Uczestników (MSCDN, ul. M. Asłanowicza 2, aula)

 

9.00-9.20

– powitanie Gości – Organizatorzy

– otwarcie konferencji

 

JM Rektor UwS prof. dr hab. Mirosław Minkina

Prezes TKJ prof. UW dr hab. Elżbieta Wierzbicka-Piotrowska

Dziekan WNH UwS prof. uczelni dr hab. Dariusz Magier

Dyrektor IJiL UwS prof. uczelni dr hab. Sławomir Sobieraj

 

Sesja I (prowadzenie obrad: prof. UP dr hab. Krystyna Krawiec-Złotkowska, dr hab. Magdalena Dąbrowska)

9.20-9.40 – Prof. dr hab. Krystyna Maksimowicz (Uniwersytet Gdański):

Młodzieńcze relacje Franciszka Karpińskiego z domami magnackimi

9.40-10.00 – Prof. dr hab. Roman Mnich (Uniwersytet Warszawski):

Twórczość Franciszka Karpińskiego w kontekście filozofii europejskiego Oświecenia (Ernst Cassirer, Theodor W. Adorno, Max Horkheimer)

10.00-10.20 – Prof. UJ dr hab. Grzegorz Zając (Uniwersytet Jagielloński):

Karpiński przeciw fanatyzmowi – nie tylko wierszem…

10.20-10.40 – Dr hab. Małgorzata Chachaj (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie):

Dlaczego Franciszek Karpiński zmienił tytuł tragedii? – „Bolesław III” i „Judyta,

królowa polska

10.40-10.50 – dyskusja

10.50-11.00 – przerwa kawowa

 

Sesja II (prowadzenie obrad: prof. dr hab. Krystyna Maksimowicz, prof. UJ dr hab. Grzegorz Zając)

11.00-11.20 – Prof. UŁ dr hab. Katarzyna Kaczor-Scheitler (Uniwersytet Łódzki):

Tradycja renesansowa w wybranych pieśniach nabożnych Franciszka Karpińskiego

11.20-11.40 – Prof. UP dr hab. Krystyna Krawiec-Złotkowska (Uniwersytet Pomorski w Słupsku):

Powietrzne, ziemne, wodne twory…” w lirykach Franciszka Karpińskiego

11.40-12.00Dr Małgorzata Pawlata (Uniwersytet Łódzki):

Poeta w poszukiwaniu szczęścia

12.00-12.20 - Prof. UwS dr hab. Andrzej Borkowski (IKRiBL, Uniwersytet w Siedlcach):

W kręgu „Historii mego wieku i ludzi, z którymi żyłem” Franciszka Karpińskiego

12.20-12.30 – dyskusja                                                                                       

12.30-12.40 – przerwa kawowa

 

 

Sesja III (prowadzenie obrad: prof. UŁ dr hab. Katarzyna Kaczor-Scheitler, prof. UW dr hab. Elżbieta Wierzbicka-Piotrowska)

12.40-13.00 – Dr hab. Jacek Głażewski (Uniwersytet Warszawski):

Jeszcze o pamiętniku Franciszka Karpińskiego

13.00-13.20 - Prof. UZ dr hab. Joanna Gorzelana (Uniwersytet Zielonogórski):

Epitety określające ludzi w „Historii mego wieku…” Franciszka Karpińskiego

13.20-13.40 - Mgr Agnieszka Banaś (Archiwum Diecezjalne w Opolu):

Wątki medyczne w „Historii mego wieku i ludzi, z którymi żyłem” Franciszka Karpińskiego

13.40-14.00 - Mgr Oksana Yavorska (Państwowy Uniwersytet Pedagogiczny im. Iwana Franki w Drohobyczu):

Miejsca pamięci i recepcja twórczości Franciszka Karpińskiego w Ukrainie

14.00-14.10 – dyskusja

14.10-15.00 – przerwa obiadowa

 

Sesja IV (prowadzenie obrad: prof. UZ dr hab. Joanna Gorzelana, dr hab. Jacek Głażewski)

15.00-15.20 - Prof. uczelni dr hab. Roman Bobryk (Uniwersytet w Siedlcach):

„Panie na rannych zorzach…”. O dwóch wierszach modlitewnych Zbigniewa Herberta w kontekście Pieśni nabożnych Franciszka Karpińskiego

15.20-15.40 – Dr Marcin Pliszka (Uniwersytet w Siedlcach):

Sen w poezji Franciszka Karpińskiego

15.40-16.00 – Dr Walentyna Krupowies (Uniwersytet w Siedlcach):

Franciszek Karpiński jako „homo geographicus”

16.00-16.20 – Prof. uczelni dr hab. Ireneusz Szczukowski (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy):

Franciszek Karpiński czytany przez katolickich teologów (rekonesans)

16.20-16.30 – dyskusja                                                                                       

16.30-16.40 – przerwa kawowa

 

Sesja V (prowadzenie obrad: prof. dr hab. Roman Mnich, dr hab. Małgorzata Chachaj)

16.40-17.00 – Dr hab. Magdalena Dąbrowska (Uniwersytet Warszawski):

Przekłady dzieł Franciszka Karpińskiego w czasopismach rosyjskich pierwszych dziesięcioleci XIX wieku – przegląd problemów badawczych

17.00-17.20 – Dr Natalia Sanżarewska-Chmiel (Uniwersytet w Siedlcach):

Ukraińskie przekłady Franciszka Karpińskiego

17.20-17.40 – Dr Katarzyna Kozak (Uniwersytet w Siedlcach):

Zagraniczna recepcja twórczości Franciszka Karpińskiego

17.40-18.00 – Mgr Joanna Madej-Borychowska (Uniwersytet w Siedlcach):

Franciszek Karpiński po angielsku (rekonesans)

18.00-18.10 – dyskusja

18.10-18.30 – podsumowanie konferencji

18.30 – uroczysta kolacja (Hotel Janusz, ul. Pusta 15, Siedlce)

O języku...


Objaśnienia wyrazów i zwrotów

Menedżer

MENEDŻER PRZYSWOJONY, ALE CZY ZNANY? Rzeczownik o postaci menedżer, menadżer lub manager występuje w słownikach w dwu znaczeniach: 'impresario' i 'osoba zarządzająca', przy czym w drugim znaczeniu, które obecnie jest notowane jako podstawowe, pojawia się w polskich źródłach kodyfikacyjnych pod koniec drugiej połowy XX w.

więcej...

Minister i magister

MINISTER I MAGISTER. 'Tytuł częstokroć w starych autorach używany, znaczy doktora filozofii' podaje SL - obejmujący słownictwo końca XVIII i początku XIX w. - pod hasłem magister. Oprócz tego znaczenia znaleźć tu moż-na również inne: 'przełożony' (np. pocztmagister) oraz wynikające z przykładów 'dowódca wojskowy' (magister artylleryi), 'mistrz kapeli muzycznej' (kapelmajster).

więcej...

O lepszą jakość

O LEPSZĄ JAKOŚĆ PORADNICTWA JĘZYKOWEGO. Ponad dwadzieścia lat temu Magdalena Foland-Kugler rozpoczynała swój artykuł zdaniem: "Zainteresowanie sprawami poprawności języka wciąż wzrasta".

więcej...

Pani prezydent

PANI PREZYDENT CZY PREZYDENTKA? Żeńskie rzeczowniki osobowe, tożsame z odpowiednimi nazwami męskimi, bo przejęte właśnie z r.m., takie jak minister, premier szerzą się zwłaszcza od drugiej połowy XX w.

więcej...

Pomysł projektu

POMYSŁ PROJEKTU. Dobrze znany wszystkim użytkownikom polszczyzny wyraz projekt tradycyjnie pojawiał się w trzech znaczeniach: 'zamierzony plan działania, postępowania'; 'plan, szkic czegoś, np. budowli, konstrukcji, przedsięwzięcia, ustawy'; 'wstępna wersja jakiegoś dokumentu'.

więcej...

Handout

HANDOUT. Od jakiegoś czasu na polonistycznych konferencjach językoznawczych często używa się - w mowie i piśmie słowa handout.

więcej...